Historia Bizancjum #1

Początki Cesarstwa Wschodniorzymskiego.

          Przyjmuje się że wielki kryzys III w n.e. zaczyna się od 235 r. tj. od śmierci ostatniego cesarza z dynastii syryjskiej Aleksandra Sewera i trwa do przejęcia władzy przez Dioklecjana w 284 r. W tym okresie rządziło 50 cesarzy lub uzurpatorów do tego tytułu.

 

          To czas w którym Cesarz Rzymski dostał się do niewoli np. Cesarz Walerian I pojmany przez perskiego króla Szapura I. W 260 r. powstało Cesarstwo Galijskie, powołane do życia przez uzurpatora Postumusa. W jego skład weszła: Hiszpania, Galia i Brytania. Upadło w 274 r. gdy prawowity cesarz rzymski Aurelisz pokonał następcę Postumusa w bitwie pod Catalanum.

          Po śmierci króla Palmyry jego małżonka Zenobia dążyła do utrzymania wpływów na wschodzie dla swojego syna. W 270 r. jej wojska ( legiony rzymskie stacjonujące w Syrii i Palestynie) najechały Egipt, Arabię oraz Azję Mniejszą, gdzie stacjonowały legiony wierne władzom centralnym.

          W roku 271 Cesarz Aurelian rozbił jej wojska pod Immae i obległ Antiochię. Nie pozwolił by miasto zostało splądrowane po zdobyciu. Dzięki temu, miasta które do tej pory były wierne Zenobii, szybko kapitulowały. Za Emesą (ob. Hims w Syrii) rzymska kawaleria robiła katafraków Zenobii. Utraciła ona skarbiec, z którego planowała finansować dalszą wojnę. Królowa wycofała się do Palmyry a następnie próbowała uzyskać pomoc Persów, lecz została schwytana przez żołnierzy Aureliusza nim przekroczyła Eufrat.

       Szereg wojen zrujnował miasta na zachodzie. W 251 r. "Plaga Cypriana" - najprawdopodobniej ospa - wyludniła prowincje cesarstwa.

            Wzrost poziomu wód w morzach i zmiany klimatyczne doprowadziły do wędrówek ludów, która usiłowały przedrzeć się przez limes. Do największych plemion zaliczamy:

WIZYGOCI

            W roku 268 najechali Cesarstwo zajęli prowincje: Panonia i Ilyria (ob. Bałkany). W ciągu trwającej następne trzy lata kampanii cesarza Klaudiusza II i Aureliana, zostali wyparci ale utrzymali się w Dacji, gdzie się osiedlili i przyjęli chrześcijaństwo w jej ariańskiej wersji. Do dalszych konfliktów doszło gdy władzę nad Gotami przejął ambitny wódz Alaryk. Walki trwały piętnaście lat. W tym czasie rzymski namiestnik Stylichon pokonał Gotów pod Potencją i Weroną. Rzymscy legioniści wyrznęli rodziny 30 000 gockich wojowników. Ostatecznie Alaryk zdobył Rzym 24 sierpnia 410 r. Choć Rzym nie był stolicą jego upadek poważnie zachwiał fundamentami Cesarstwa.

 

HUNOWIE

            W roku 370 najechali Europę wywołując tym Wielką Wędrówkę Ludów. Najbardziej znanym wodzem był Attyla, który przeją władzę około roku 444. W rezultacie narastających konfliktów Hunowie zaatakowali Galię, został pokonany w bitwie na Polach Katalunijskich w 451 r. przez rzymskiego wodza Aecjusza Flawiusza zwanego przez to "ostatnim Rzymianinem".       

         Mimo klęski w roku następnym Attyla najechał Italię i zajął Akwilę. Wycofał się dopiero na prośbę papieża Leona Wielkiego.

WANDALOWIE

         Przed Wielką Wędrówką Ludów zamieszkiwali Europę Środkową. W roku 406 wraz ze Swebami i Alanami przekroczyli Ren, przez trzy lata pustoszyli Galię. Dotarli do Afryki Płn. w 439 r. zdobyli Kartaginę i założyli własne państwo. W 455 roku złupili Rzym skąd wywieźli olbrzymie łupy w złocie i srebrze.

OSTROGOCI

         Jedno z plemion germańskich. W roku 378 r. Ostrogoci wsparli wizygotów w bitwie pod Adrianopolem. Osiedlili się w Dacji i Mezji.

DIOKLECJAN

Właściwie Gaius Aurelius Valerius Diocletianus cesarz rzymski od 20 listopada 284 r. do 1 maja 305 r.

            Cesarzem który próbował ratować sytuację był Dioklecjan. Jednak jego reformy nie poprawiły losu szerokich mas ludności. W III w n.e. moneta rzymska bardzo straciła na wartości. Doprowadziło to do wzrostu cen, i załamania się handlu.

 

         W związku ze spadkiem wartości pieniądza chwilowy podatek z produktów naturalnych tzw. Annone zmienił na stały podatek. Próbował Dioklecjan przywiązać kolonów (chłopów) do ziemi. Upodabniało ich to do chłopów pańszczyźnianych.

         W roku 286 przeprowadził reformę Administracji, wprowadził nowy ustrój zwany dominatem (łac. Dominus - Pan). Wprowadził tetrarchie - czwóro-władztwo. Odtąd władze miało sprawować po dwóch urzędników "Augustów", każdy z nich miał tez jednego "Cesara". Dokonał nowego podziału administracyjnego całego Imperium na: prefektury, diecezje, prowincje.

KONSTANTYN I WIELKI

Właściwie Gaius Flavius Valerius Constantinus  cesarz rzymski od 306 r. do 22 maja 337 r.

          Konstantyn urodził się w Niszu na środkowych Bałkanach. jako syn cezara Konstancjusza Chlorusa, jednego z tetrarchów ustanowionych przez Dioklecjana. W 306 r. zmarł w Yorku zmarł jego ojciec. Wojsko okrzyknęło Konstantyna cesarzem. W 312 r. pokonał panującego na Zachodzie Makencjusza podczas zaciekłej bitwy przy Moście Luwijskim. Po zwycięstwie został uznany przez Senat ale nie złożył zwyczajowej ofiary przy Ołtarzu Zwycięstwa.

          Niezłożenie ofiary, tłumaczył tym jakoby wcześniej, miał mu się ukazać na niebie krzyż.

           W 313 r. Konstantyn spotkał się z Licyniuszem (cesarzem wschodu)  w Mediolanie gdzie wydali wspólnie Edykt Tolerancyjny, niedługo potem doszło pomiędzy nimi do konfliktu trwającego 11 lat. Konstantyn pokonał Licyniusza w bitwie pod Chrysopolis po azjatyckiej stronie Bosforu, wziął go do niewoli i zesłał do Tesaloniki. Licyniusz został zamordowany w 325 r.

          Konstantyn uznał, że potrzebuje nowej stolicy na wschodzie, bliżej swojego głównego wroga - Persji. Brał pod uwagę Troję, jednak jego wybór padł na Byzantion, kolonię założoną przez Greków z Megary około VII w p.n.e. na europejskim brzegu Bosforu. W 324 r. zaprojektowano nowe mury.  Po sześciu latach prac, 11 maja 330 r. nastąpiła uroczysta inauguracja miasta. Były wyścigi na hipodromie, otwarto nowe łaźnie Zeuksypa. rozdawano pieniądze, żywność, odzież.

          Podobnie jak "Stary Rzym" miasto było położone na siedmiu wzgórzach i podzielone na czternaście dzielnic. Na Akropolu ufundowano świątynie Rei - matce bogów oraz Fortunie Rzymu. Miasto przyozdobiono rzeźbami sprowadzonymi z całego świata.

           W mieście tym Konstantyn bił Solid (gr. Nomisma) monetę z 24 karatowego złota. Przez ponad 700 lat utrzymała ona ten sam standard.

          Początków Państwa Bizantyjskiego należy doszukiwać się w kryzysie III w jaki dosięgnął CAŁE Imperium Rzymskie. Albowiem był wynikiem zmurszałego sytemu politycznego i gospodarczego. Towarzyszyły mu wstrząsy społeczne i gospodarcze. Jednak w części wschodniej spadek zaludnienia nie był tak olbrzymi a dezorganizacja gospodarki miejskiej nie tak silna. Na ten okres datujemy początek upadku antycznej kultury miejskiej i rozwój wielkich magnackich latyfundiów do których uciekali kolonowie.

          W czasie trwania kryzysu III w n.e. upadł pryncypat rzymski który został zastąpiony prze dominat a ten był poprzednikiem autokracji bizantyjskiej.

           Cesarze zaczynają preferować mniej zniszczony wschód. W 395 Teodozjusz Wielki podzielił Imperium na dwie części. Wschodniorzymską i Zachodniorzymską.

FOLLOW ME

  • Facebook Social Icon
  • Twitter Social Icon
  • YouTube Social  Icon

© 2023 by Samanta Jones. Proudly created with Wix.com